"Olmaliq KMK" AJ Markaziy apparati Inson resurslari (HR) departamenti faoliyatida (vazifa va funksiyasi) jismoniy yoki yuridik shaxslar bilan toʻgʻridan-toʻgʻri aloqa qilish imkoniyati cheklash;

"Olmaliq KMK" AJ Markaziy apparati Inson resurslari (HR) departamentining faoliyatini (vazifa va funksiyasi) toʻliq avtomatlashtirish

Amalga oshirilgan ishlar yuzasidan hisobotlarni o'rganish, choraklik monitoring nazoratini o'rnatish.

YETTB loyihalarida korrupsiyaviy xavf-xatarlarni bartaraf etish — bu faqatgina qoidalarni o‘rnatish emas, balki tizimli nazorat va shaffoflikni taʼminlashdir.

Quyida ushbu xavf-xatarlarni bartaraf etishning asosiy chora-tadbirlari keltirilgan:

1. Xaridlar jarayonini shaffoflashtirish Ochiq tenderlar: Barcha xaridlar YETTBning e-Procurement portali orqali amalga oshirilishi va natijalari oshkor qilinishi shart. Mustaqil baholash komissiyasi: Tender ishtirokchilarini baholashda mustaqil ekspertlarni jalb etish va manfaatlar to‘qnashuvi yo‘qligini oldindan tekshirish.

2. Ichki nazorat va Moliyaviy audit Ikkilamchi imzo tizimi: Har bir to‘lov hujjati kamida ikki nafar vakolatli shaxs (masalan, loyiha rahbari va moliyachi) tomonidan imzolanishi shart. Mustaqil audit: Loyiha mablag‘larining sarflanishini tashqi, mustaqil auditorlik kompaniyalari tomonidan tekshirib turish.

3. Xodimlarni boshqarish va o‘qitish Komplayens treninglar: Loyiha guruhi xodimlari uchun muntazam ravishda korrupsiyaga qarshi treninglar va seminarlar o‘tkazish. Ko‘rsatmalar (Guidelines): Har bir xodim uchun maxsus korrupsiyaga qarshi yo‘riqnomalar va odob-axloq qoidalarini ishlab chiqish.

4. Xabar berish tizimi (Whistleblowing) Ishonch telefoni: Korrupsiya holatlari haqida maxfiy ravishda xabar berish imkonini beruvchi telefon yoki elektron tizimni yaratish. Himoya choralari: Xabar bergan xodimlarni taʼqiblardan himoya qiluvchi huquqiy mexanizmlarni amalga oshirish.

Xavf-xatarlarni kamaytirish choralari - Raqamlashtirish: Elektr energiyasi isteʼmolini monitoring qilishning avtomatlashtirilgan tizimlarini (ASKUE) to‘liq joriy etish. Mustaqil audit: Taʼmirlash ishlarini qabul qilishda ichki audit bilan bir qatorda mustaqil texnik nazoratni jalb etish. Ochiqlik: Xaridlar jarayonini to‘liq elektron platformalarga o‘tkazish va manfaatlar to‘qnashuvini avtomatik aniqlash tizimini ishlatish. "Milliy elektr tarmoqlari" AJning Tizim xizmatlari bosh boshqarmasida korrupsiyaviy xavf-xatarlarni bartaraf etish va oldini olish kompleks yondashuvni talab qiladi. Quyida ushbu maqsadga erishish uchun zarur bo‘lgan chora-tadbirlar keltirilgan: 1. Xaridlar va shartnomalar tizimini shaffoflashtirish Elektron xaridlarga to‘liq o‘tish: Barcha tovar va xizmatlarni faqat maxsus elektron platformalar orqali xarid qilish. Texnik topshiriqlarni mustaqil ekspertizadan o‘tkazish: Tender hujjatlarini maxsus mutaxassislar yoki mustaqil ekspertlar tomonidan tekshirish, toki ular maʼlum bir yetkazib beruvchiga moslashtirilmagan bo‘lsin. Manfaatlar to‘qnashuvini aniqlash: Xarid jarayonida ishtirok etayotgan shaxslarning kontragentlar bilan aloqalarini avtomatik tekshirish tizimini joriy etish. 2. Texnik xizmat va taʼmirlash ishlarini nazorat qilish Aktlarni qayta tekshirish: Bajarilgan ishlar dalolatnomalarini (Akt vipolnennix rabot) qabul qilishdan oldin maxsus nazorat guruhi tomonidan joyiga chiqib tekshirish. Foto va video qayd etish: Taʼmirlash ishlarining borishini va yakunini foto/videoga olib, elektron hisobot tizimiga yuklash majburiyatini joriy etish. Mustaqil texnik audit: Taʼmirlash sifatini baholash uchun uchinchi tomon tashkilotlarini jalb qilish. 3. Dispetcherlik va isteʼmol monitoringini avtomatlashtirish ASKUE tizimini rivojlantirish: Elektr energiyasi isteʼmolini hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimini kengaytirish va inson omilini minimallashtirish. Monitoring markazlari: Elektr energiyasi yo‘qotishlarini (poteri) real vaqt rejimida kuzatish va nomutanosibliklarni avtomatik ravishda aniqlovchi markazlashgan tizimni yaratish. 4. Kadrlar siyosati va shaxsiy javobgarlik Munosib tanlov: Ishga qabul qilish va lavozimni oshirishda ochiq tanlovlar va psixologik testlardan foydalanish. Komplayens-nazorat: Boshqarma xodimlarining muntazam ravishda korrupsiyaga qarshi treninglardan o‘tishini taʼminlash. Javobgarlikni kuchaytirish: Korrupsiya holatlari aniqlanganda, nafaqat jinoiy, balki qatʼiy intizomiy va moddiy javobgarlikni qo‘llash. 5. Moddiy-texnik bazadan foydalanish nazorati GPS kuzatuvi: Maxsus texnikalar va laboratoriya mashinalariga GPS trekerlarni o‘rnatish va ularning harakatini kuzatib borish. Yoqilg‘i nazorati: Yoqilg‘i-moylash materiallarining sarfini elektron hisoblagichlar orqali nazorat qilish.

1. Jamiyatda korrupsiyaga qarshi murosasiz kurashish bo‘yicha tasdiqlangan dastur, yo‘l xaritasi va ish rejalarini Moliya va iqtisod yo‘nalishidagi xodimlar tomonidan ijrosini ta’minlash bo‘yicha boshqaruvni tashkillashtirish
2. Davlat organlari va Oliy o‘quv yutrlari bilan tasdiqlangan Reja- grafiklarga asosan Moliya va iqtisod yo‘nalishidagi barcha xodimlarni bilim va kunikmalrini oshirish bo‘yicha nazorat qilish

1.Qurilish tenderlarini o'tkazish va pudrat tashkilotlarini tanlash jarayonlarini raqamlashtirish
2.E'lon berish saytlarini ommaviylashtirish va e'lonlarni ommaviy saytlarga chiqarish
3.Muntazam nazorat- o'lchovlari o'tkazib borish

1.Komplaens nazorati o'rnatilishi, Manfaatlar to'qnashuvi siyosatiga amal qilish
2.Korrupsiyaga qarshi kurashish mavzusida davra suhbatlari, uchrashuvlar va seminarlar tashkil etish hamda ekspert va mutaxassislarni jalb qilgan holda o‘quv treninglarni o’tkazish
3.Jarayonlar ustidan monitoring va nazoratni amalga oshirish, ichki va tashqi auditlarni amalga oshirish
4.Qabul qilingan siyosatlar, protseduralar, uslubiyotlar va nizomlarni amal qilishini ta'minlash

Elektr stansiyalarini tizimga ulash sho‘basi katta hajmdagi texnik hujjatlar, pudrat shartnomalari va davlat ruxsatnomalari bilan ishlagani sababli, bu yerda korrupsiyaviy xavflar ko‘pincha texnik shartlarni sun'iy ravishda murakkablashtirish yoki yengillashtirish, hamda tenderlarni manipulyatsiya qilish bilan bog‘liq bo‘ladi. Ushbu xavflarni bartaraf etishning asosiy choralari quyidagilardan iborat: 1. Texnik shartlarni (TU) berishda shaffoflik Tavsif: Elektr stansiyasini tarmoqqa ulash uchun texnik shartlarni berishda sun'iy to'siqlar yaratish yoki aksincha, talablarga javob bermaydigan stansiyalarga ruxsat berish (pora evaziga). Chora: Texnik shartlarni ishlab chiqish va tasdiqlash jarayonini raqamlashtirish va barcha arizalarni elektron tizim orqali yuritish. Qaror qabul qilishda mustaqil texnik ekspertlar kengashini jalb qilish. 2. Pudrat tashkilotlarini tanlashda shaffoflik Tavsif: Tarmoqqa ulash ishlarini (montaj, sozlash) bajaruvchi pudrat tashkilotlarini tanlashda tanish-bilishchilik. Chora: Pudratchilarni tanlashni faqat ochiq tenderlar orqali amalga oshirish. Tender hujjatlarida texnik talablarni aniq belgilash va "to‘rt ko‘z" prinsipini qo'llash. 3. Uskunalarni qabul qilish va nazorat qilish Tavsif: Sifatsiz yoki arzonroq uskunalarni qimmat narxda hujjatlashtirish va qabul qilish. Chora: Tarmoqqa ulanadigan uskunalarni (transformatorlar, himoya vositalari) mustaqil laboratoriya sinovlaridan o'tkazish. Qabul qilish aktlarini foto/video tasvirga olib borish va maxsus komissiya tomonidan imzolash. 4. Manfaatlar to'qnashuvini boshqarish Tavsif: Sho‘ba xodimlarining elektr stansiyalari quruvchilari yoki uskuna yetkazib beruvchilar bilan shaxsiy aloqalari. Chora: Xodimlardan manfaatlar to'qnashuvi yo'qligi haqida har yili deklaratsiya olish va shubhali shartnomalarni xavfsizlik xizmati tomonidan tekshirish. 5. "Audit izi" (Audit Trail) Tavsif: Loyiha hujjatlariga noqonuniy o'zgartirishlar kiritish. Chora: Loyiha hujjatlarini saqlash va o'zgartirish tizimida "audit izi" funksiyasini faollashtirish. Bu har bir o'zgartirish kim tomonidan va qachon kiritilganini qayd etadi. Xulosa: Elektr stansiyalarini tizimga ulashda korrupsiyaning oldini olishning asosi — texnik jarayonlarni raqamlashtirish, shaffof tenderlar va qat'iy sifat nazoratidir.

Avtomatik hisob-kitob

Hisobotlarni ichki auditga taqdim qilish

1.Tizimni to'liq avtomatlashtirish xar chorakda 2 marotaba manitoring nazorati olib borish
2.Sohani korrupsiyadan holi sohaga aylantirish Korrupsiyaga qarshi kurashish mavzusida davra suhbatlari, uchrashuvlar va seminarlar tashkil etish
3.Ekspert va mutaxassislarni jalb qilgan holda o‘quv treninglarni o’tkazish

Ochiq tender

Investitsiya shartlarini e’lon qilish

Antikorrupsiyaviy deklaratsiya

Elektron tender

Avtotransport va mexanizmlar boshqarmasi kompaniyaning ko'chmas mulki va yonilg'i-energetika resurslari bilan to'g'ridan-to'g'ri ishlagani sababli, bu yerda korrupsiyaviy xavflar ko'pincha yonilg'ini o'g'irlash, ehtiyot qismlarni sotib olishda manipulyatsiya qilish va transport vositalaridan shaxsiy maqsadlarda foydalanish bilan bog'liq bo'ladi. Ushbu xavflarni bartaraf etishning asosiy choralari quyidagilardan iborat: 1. Yoqilg'i-moylash materiallari (YMM) monitoringi Tavsif: Haydovchilar tomonidan yoqilg'ini o'g'irlash yoki sarf me'yorlarini sun'iy ravishda oshirish. Chora: Barcha transport vositalariga GPS-trekerlar va yonilg'i darajasini o'lchovchi datchiklar o'rnatish. Yoqilg'i sarfini avtomatlashtirilgan tizimlar orqali real vaqt rejimida monitoring qilish va me'yordan oshiq sarflarni tahlil qilish. 2. Ehtiyot qismlarni xarid qilishda shaffoflik Tavsif: Arzon yoki sifatsiz ehtiyot qismlarni qimmat narxda sotib olish ("otkat" olish maqsadida). Chora: Ehtiyot qismlarni faqat elektron tender platformalari orqali sotib olish. Xaridlar narxini bozor narxlari bilan muntazam solishtirish va ehtiyot qismlarning haqiqatan ham ishlatilganligini tekshirish (aktlashtirish). 3. Transport vositalaridan foydalanishni nazorat qilish Tavsif: Xizmat avtomobillaridan ishdan tashqari vaqtlarda yoki shaxsiy maqsadlarda foydalanish. Chora: Transport vositalarining harakatlanish marshrutlarini GPS orqali qat'iy nazorat qilish. Yo'l varaqalarini (putevka) elektron shaklda yuritish va ularda belgilangan marshrutdan og'ishlarni monitoring qilish. 4. Ta'mirlash ishlarini nazorat qilish Tavsif: Transport vositalarini ta'mirlash uchun asossiz xarajatlar chiqarish yoki ta'mirlash ishlarini bajarmasdan pulni o'zlashtirish. Chora: Ta'mirlash ishlarini bajaruvchi ustaxonalarni tanlashda shaffoflikni ta'minlash. Ta'mirlash jarayonini va almashtirilgan ehtiyot qismlarni foto/video tasvirga olib, hujjatlashtirish. 5. Manfaatlar to'qnashuvi va "Ishonch telefoni" Tavsif: Boshqarma xodimlarining yonilg'i yetkazib beruvchilar yoki ehtiyot qismlar sotuvchilari bilan shaxsiy aloqalari. Chora: Xodimlar bilan manfaatlar to'qnashuvi bo'yicha har yili deklaratsiya imzolash. Korrupsiya holatlari haqida anonim xabar berish imkonini beruvchi **"ishonch telefoni"**ni joriy etish va xabar beruvchilarni himoya qilish. Xulosa: Avtotransport boshqarmasida korrupsiyaning oldini olishning asosi — avtomatlashtirilgan monitoring tizimlari (GPS) va xarid jarayonlarining shaffofligidir.

Elektr tarmoqlaridan foydalanish bosh boshqarmasi energiya infratuzilmasini texnik xizmat ko‘rsatish va ta’mirlash, shuningdek, iste'molchilarni tarmoqqa ulash vakolatlariga ega bo‘lgani sababli, bu yerda korrupsiyaviy xavflar ko‘pincha ta'mirlash ishlarini manipulyatsiya qilish, noqonuniy ulanishlarga ko‘z yumish va moddiy boyliklarni o‘zlashtirish bilan bog‘liq bo‘ladi. Ushbu xavflarni bartaraf etishning asosiy choralari quyidagilardan iborat: 1. Ta'mirlash va xizmat ko'rsatish ishlarida shaffoflik Tavsif: Ta'mirlash ishlarini bajarilmagan holda hujjatlashtirish yoki arzon materiallardan foydalanib, qimmat materiallar ishlatilgan deb hisobot berish. Chora: Ta'mirlash ishlarini foto/video tasvirga olib, geolokatsiya ma'lumotlari bilan elektron tizimga yuklash. Ish hajmini va ishlatilgan materiallarni mustaqil texnik nazorat (texnadzor) tomonidan tasdiqlash. 2. Moddiy-texnik resurslar xaridi va sarfini nazorat qilish Tavsif: Ehtiyot qismlar (kabel, transformator va h.k.) sotib olishda tenderlarni manipulyatsiya qilish yoki ularni o‘zlashtirish. Chora: Barcha xaridlarni faqat elektron tender platformalari orqali amalga oshirish. Ombordan materiallar chiqimini avtomatlashtirilgan dasturlar orqali nazorat qilish va ularning haqiqiy o‘rnatilishini inventarizatsiya qilish. 3. Noqonuniy ulanishlar va hisob-kitobni nazorat qilish Tavsif: Iste'molchilarning elektr tarmoqlariga noqonuniy ulanishlariga ko'z yumish yoki elektr hisoblagichlarni manipulyatsiya qilish (pora evaziga). Chora: "Aqlli hisoblagichlar" tizimini to‘liq joriy etish va ma'lumotlarni markazlashtirilgan holda tahlil qilish. Iste'molchilarning energiya sarfi keskin kamayib ketgan holatlarda tezkor tekshiruvlarni ("reyd") o'tkazish. 4. Pudrat tashkilotlari bilan munosabatlarni nazorat qilish Tavsif: Ta'mirlash ishlarini bajaruvchi pudrat tashkilotlari bilan til biriktirish. Chora: Pudratchilar faoliyatini monitoring qilish, shartnomalarga korrupsiyaga qarshi maxsus bandlar kiritish va bajarilgan ishlarni qabul qilish komissiyasiga komplayens xodimlarini jalb qilish. 5. Manfaatlar to'qnashuvi va "Ishonch telefoni" Tavsif: Boshqarma xodimlarining pudratchi yoki material yetkazib beruvchi kompaniyalar bilan shaxsiy aloqalari. Chora: Xodimlar bilan manfaatlar to'qnashuvi bo'yicha har yili deklaratsiya imzolash. Korrupsiya holatlari haqida anonim xabar berish imkonini beruvchi **"ishonch telefoni"**ni joriy etish va xabar beruvchilarni himoya qilish. Xulosa: Elektr tarmoqlaridan foydalanishda korrupsiyaning oldini olishning asosi — texnik jarayonlarni raqamlashtirish, materiallar aylanishini shaffoflashtirish va "aqlli" monitoring tizimlarini joriy etishdir. 1. Texnik jarayonlarni raqamlashtirish va shaffoflashtirish Chora: Barcha ta'mirlash va profilaktika ishlarini elektron "Rejali-ogohlantiruvchi ta'mirlash" (ROT) tizimiga kiritish. Bajarilgan ishlarni faqat foto/video tasvir, geolokatsiya va mas'ul xodimning elektron raqamli imzosi (ERI) bilan qabul qilish. Maqsad: "Qog'ozda" bajarilgan ishlar uchun to'lovlarni amalga oshirish xavfini yo'qotish. 2. Moddiy-texnik resurslar (MTM) ustidan nazorat Chora: Omborlar va MTM (kabel, transformator, ustunlar) aylanishini ERP tizimi orqali boshqarish. Materiallarni ombordan chiqarishda ularni muayyan ob'ektga bog'lash va foydalanilganidan so'ng hisobdan chiqarish. Maqsad: Ehtiyot qismlarni o'g'irlash yoki shaxsiy maqsadlarda ishlatishni oldini olish. 3. "Aqlli" monitoring va noqonuniy ulanishlarga qarshi kurash Chora: ASKOE (Elektr energiyasini hisobga olish avtomatlashtirilgan tizimi) ni kengaytirish. Iste'molchilarning yuklama grafigini tahlil qilish orqali o'g'irlik holatlarini avtomatik aniqlash va tezkor guruhlarni yuborish. Maqsad: Xodimlarning iste'molchilar bilan til biriktirib, hisoblagichlarni manipulyatsiya qilishini oldini olish. 4. Pudratchilar ustidan nazorat (Texnadzor) Chora: Ta'mirlash ishlarini bajarayotgan pudratchilarni tanlashda qat'iy ** tender mezonlarini** qo'llash. Bajarilgan ishlarni qabul qilishda mustaqil texnik nazorat xizmatini yoki uchinchi tomon ekspertlarini jalb qilish. Maqsad: Sifatsiz ishlar yoki pudratchilar bilan kelishilgan holda narxlarni sun'iy oshirishni oldini olish. 5. Xodimlarni o'qitish va komplayens nazorat Chora: Barcha muhandis-texnik xodimlarni korrupsiyaga qarshi siyosat va manfaatlar to'qnashuvi bo'yicha treninglardan o'tkazish. "Ishonch telefoni" orqali kelib tushgan anonim murojaatlarni komplayens bo'limi tomonidan mustaqil tekshirish.

Elektr energiyasini xususiy ishlab chiqaruvchilar (IPP) bilan ishlash bo‘limi katta moliyaviy oqimlar va uzoq muddatli shartnomalar bilan shug‘ullangani sababli, korrupsiyaviy xavflarni bartaraf etish maksimal shaffoflik va raqamlashtirishni talab qiladi. Ushbu xavflarni bartaraf etishning asosiy choralari quyidagilardan iborat: 1. Xususiy ishlab chiqaruvchilarni tanlashda tenderlar shaffofligi Tavsif: Tenderlarni ma'lum bir kompaniya foydasiga manipulyatsiya qilish. Chora: Tender jarayonini faqat xalqaro standartlarga mos keladigan elektron platformalar orqali o'tkazish. Tender komissiyasiga mustaqil ekspertlar, davlat organlari vakillari va jamoatchilik ishtirokini ta'minlash. Texnik talablarni aniq va baholash mezonlarini ochiq belgilash. 2. Elektr energiyasini sotib olish shartnomalarini (PPA) audit qilish Tavsif: PPA shartnomalarida davlat uchun noqulay shartlarni kiritish. Chora: Barcha PPA shartnomalarini imzolashdan oldin mustaqil yuridik va moliyaviy ekspertizadan o'tkazish. Tariflarni shakllantirish jarayonini shaffof qilish va o'rtacha bozor narxlari bilan solishtirish. 3. Ruxsat beruvchi hujjatlarni "Bir darcha" orqali rasmiylashtirish Tavsif: Ruxsatnomalarni pora evaziga tezlashtirish yoki to'xtatish. Chora: IPP loyihalari uchun barcha ruxsatnomalar va texnik shartlarni "Bir darcha" elektron tizimi orqali amalga oshirish. Hujjatlarning ko'rib chiqilish muddatlari va natijalarini kuzatib borish imkoniyatini ta'minlash. 4. Dispetcherlik boshqaruvini raqamlashtirish (SCADA tizimi) Tavsif: Xususiy stansiyalardan energiya sotib olishda dispetcherlar tomonidan manipulyatsiya qilish. Chora: Energetika tizimini boshqarishda SCADA tizimi va avtomatlashtirilgan dispetcherlik boshqaruvidan foydalanish. Energiya sotib olish qarorlarini inson omilisiz, algoritmlar orqali avtomatik qabul qilish. 5. Manfaatlar to'qnashuvini nazorat qilish va "Ishonch telefoni" Tavsif: Bo'lim xodimlarining xususiy kompaniyalar bilan shaxsiy aloqalari. Chora: Xodimlar bilan manfaatlar to'qnashuvi yo'qligi haqida har yili deklaratsiya olish va ularni qat'iy tekshirish. Korrupsiya holatlari haqida anonim xabar berish imkonini beruvchi **"ishonch telefoni"**ni joriy etish va xabar beruvchilarni himoya qilish. Xulosa: IPP bo'limida korrupsiyaning oldini olishning asosi — qaror qabul qilish jarayonining shaffofligi, raqamlashtirish va mustaqil monitoringdir.

Buxgalteriya hisobi va hisobotlari boshqarmasi kompaniyaning barcha moliyaviy oqimlarini nazorat qilgani sababli, bu yerda korrupsiyaviy xavflar to‘g‘ridan-to‘g‘ri mablag‘larni o‘zlashtirish, hujjatlarni soxtalashtirish va soliqdan qochish bilan bog‘liq bo‘ladi. Ushbu xavflarni bartaraf etishning asosiy choralari quyidagilardan iborat: 1. Vakolatlarni taqsimlash va "To‘rt ko‘z" prinsipi Tavsif: Bir shaxsning ham shartnomani tasdiqlashi, ham to‘lovni amalga oshirishi korrupsiya uchun katta imkoniyat yaratadi. Chora: "To‘rt ko‘z" (Four-eyes principle) prinsipini joriy etish: har bir to‘lov kamida ikki mas’ul shaxs tomonidan tasdiqlanishi shart. Buxgalteriya o‘tkazmalarini kirituvchi va ularni tasdiqlovchi xodimlarni ajratish. 2. Elektron hujjat aylanishi va "Audit izi" Tavsif: Qog‘oz hujjatlarni yo‘q qilish yoki qalbakilashtirish osonroq. Chora: Elektron hujjat aylanishi tizimiga (EHD) to‘liq o‘tish. Buxgalteriya dasturlarida har bir o‘zgartirish kiritgan shaxs, vaqt va amalni qayd etuvchi "audit izi" (audit trail) funksiyasini faollashtirish va unga oddiy buxgalterlarning o‘zgartirish kiritish imkoniyatini cheklash. 3. Aktivlar va to‘lovlarni muntazam nazorat qilish Tavsif: Asossiz to‘lovlar yoki inventarizatsiya natijalarini qalbakilashtirish. Chora: Tashqi auditorlar va Ichki audit xizmati tomonidan kutilmagan (rejasiz) inventarizatsiyalar o‘tkazish. Barcha to‘lovlarni bank ko‘chirmalari bilan solishtirish. 4. Manfaatlar to'qnashuvi va "Ishonch telefonlari" Tavsif: Buxgalterlarning yetkazib beruvchilar bilan til biriktirishi. Chora: Xodimlardan manfaatlar to'qnashuvi bo'yicha har yili deklaratsiya olish. Korrupsiya holatlari haqida anonim xabar berish imkonini beruvchi "ishonch telefoni" yoki maxsus platformani joriy etish va xabar beruvchilarni himoya qilish. 5. Komplayens nazorat va treninglar Tavsif: Qonunchilikdagi o‘zgarishlarni bilmaslik yoki ataylab buzish. Chora: Buxgalteriya xodimlarini korrupsiyaga qarshi maxsus treninglardan o‘tkazish va ularning buxgalteriya standartlari (NSBU/MHXS) hamda soliq qonunchiligi bo‘yicha bilimlarini muntazam oshirib borish.

Ushbu xavflarni kamaytirish uchun quyidagi choralarni ko‘rish lozim:

Komplayens-nazorat: Barcha xalqaro shartnomalarni imzolashdan oldin komplayens-nazorat xizmati tomonidan chuqur tekshiruvdan (due diligence) o‘tkazish.

Shaffoflik: Investitsiya loyihalarini tanlash mezonlarini ochiq e'lon qilish va qaror qabul qilish jarayonini komissiya asosida amalga oshirish.

Cheklovlar: Xodimlarning xorijiy hamkorlardan sovg‘alar olishini qat'iy cheklash va deklaratsiya qilish tizimini joriy etish.

1.Maqsadida elektron tizim yaratish komplaens nazorati o'rnatilish
2.Jarayonlar ustidan monitoring va nazoratni amalga oshirish
3.Qabul qilingan siyosatlar, protseduralar, uslubiyotlar va

1. Tashkiliy va Huquqiy Choralar Komplayens tizimini joriy etish (Compliance): Tashkilotda korrupsiyaga qarshi kurashish uchun mas’ul bo‘lgan maxsus bo‘linma yoki xodimni tayinlash. Manfaatlar to‘qnashuvini boshqarish: Xodimlar tomonidan o‘z qarindoshlari yoki yaqinlarining tashkilot bilan hamkorligini oldindan deklaratsiya qilish tizimini yo‘lga qo‘yish. Odob-axloq qoidalarini ishlab chiqish: Har bir xodim uchun majburiy bo‘lgan "Korrupsiyaga qarshi xulq-atvor kodeksi"ni tasdiqlash. 2. Xaridlar va Moliyaviy Jarayonlarni Shaffoflashtirish Elektron xaridlar: Inson omilini kamaytirish uchun xaridlarni ochiq elektron platformalar orqali amalga oshirish. Ichki va tashqi audit: Moliyaviy hisobotlarni doimiy ravishda mustaqil auditorlar orqali tekshirish. To‘lovlarni tasdiqlash mexanizmi: Moliyaviy hujjatlarni imzolashda bir necha kishining (masalan, loyiha rahbari va buxgalter) roziligi talab qilinadigan tizimni joriy etish. 3. Kadrlar Siyosati va Ta’lim Korrupsiyaga qarshi o‘qitish: Xodimlarni korrupsiya turlari va ularning oqibatlari haqida muntazam ravishda xabardor qilib borish. Munosib mehnat haqi: Xodimlarni korrupsiyaga yo‘l qo‘ymasliklari uchun moddiy jihatdan rag‘batlantirish. 4. Xabar berish va Himoya Mexanizmlari (Whistleblowing) Ishonch telefonlari: Korrupsiya holatlari haqida anonim tarzda xabar berish imkoniyatini yaratish. Xabar beruvchilarni himoya qilish: Korrupsiya haqida xabar bergan xodimlarni tazyiqlardan himoya qilishning huquqiy mexanizmlarini yaratish.

Odob axloq kodeksi, Manfaatlar to’knashuvi to’g’risidagi siyosatining va boshka aksil korrupsiya talablarini (normalarini) qabul qilinish

"O'zsuvta'minot" AJning "Korrupsiyaga qarshi kurashish siyosati", "Axloq kodeksi", "Manfaatlar to'qnashuvini boshqarish siyosati" va boshqa 10 dan ortiq ichki idoraviy hujjatlar bilan tanishtirib borish va amal qilinishini muntazam monitoring qilib borish.

"O'zsuvta'minot" AJning "Korrupsiyaga qarshi kurashish siyosati", "Axloq kodeksi", "Manfaatlar to'qnashuvini boshqarish siyosati" va boshqa 10 dan ortiq ichki idoraviy hujjatlar bilan tanishtirib borish va amal qilinishini muntazam monitoring qilib borish.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 720-son qarori ijrosini nazorat qilish hamda "O'zsuvta'minot" AJning "Korrupsiyaga qarshi kurashish siyosati", "Axloq kodeksi", "Manfaatlar to'qnashuvini boshqarish siyosati" va boshqa 10 dan ortiq ichki idoraviy hujjatlar bilan tanishtirib borish va amal qilinishini muntazam monitoring qilib borish.

1. 2026-yil II-chorak davrida ISO 37001 xalqaro standarti talablari asosida rejalashtirilgan dasturga muvofiq ichki audit o'tkazish. 2. Xizmat xodimlari huquqiy ongini oshirish maqsadida Komplayens xizmati xodimlari ishtirokida "korrupsiya illati" mavzusida davra suhbati tashkillashtirish. 3. Yoqilg'i va moylash materiallari hisobini yuritishni to'liq raqamlashtirish. 4. Xizmatda qabul qilinayotgan va sarflanayotgan tovar moddiy boyliklari hisobini yuritishni 1C korxona dasturida yuritilishini ta'minlash.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ-3857-son qarori talablariga qat'iy amal qilinishi ustidan nazorat o'rnatish hamda "O'zsuvta'minot" AJning "Korrupsiyaga qarshi kurashish siyosati", "Axloq kodeksi", "Manfaatlar to'qnashuvini boshqarish siyosati" va boshqa 10 dan ortiq ichki idoraviy hujjatlar bilan tanishtirib borish va amal qilinishini muntazam monitoring qilib borish.