| # | Функция | Funksiyaning korrupsiyaviy xavf-xatarga moyillik darajasi | Коррупциявий хавф-хатарларни бартараф этиш чоралари | Ответственная организация | Комментарии |
|---|---|---|---|---|---|
| 501 | Seysmik jihatdan bardoshli binolar qurilishi sohasida ilmiy-tadqiqot ishlarini olib borish | Юқори | Jarayonlar to'liq raqamlashtirish ushbu funksiyaga tegishli xodimlarni o'qitish | “ToshuyjoyLITI” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 502 | Seysmik bardoshli konstruktiv tizimlar va konstruksiyalarni mustahkamlash usullarini yaratish | Юқори | Jarayonlar to'liq raqamlashtirish ushbu funksiyaga tegishli xodimlarni o'qitish | “ToshuyjoyLITI” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 503 | O‘zbekiston Respublikasi qurilish me’yorlari va qoidalarini takomillashtirish | Юқори | Jarayonlar to'liq raqamlashtirish ushbu funksiyaga tegishli xodimlarni o'qitish | “ToshuyjoyLITI” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 504 | Dizaynerlik va bezatish ishlari, turar joy va noturar joy binolari hamda inshootlarini rasmiylashtirish | Юқори | Jarayonlar to'liq raqamlashtirish ushbu funksiyaga tegishli xodimlarni o'qitish | “ToshuyjoyLITI” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 505 | Binolar va inshootlarni qurish, rekonstruksiya qilish va kapital ta’mirlash bo‘yicha biznes-rejalar, TEO va TEPni tuzish | Юқори | Jarayonlar to'liq raqamlashtirish ushbu funksiyaga tegishli xodimlarni o'qitish | “ToshuyjoyLITI” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 506 | Bosma mahsulotlar ishlab chiqarish bo‘yicha xizmatlar, jumladan keng formatli rangli va nostandart chop etish | Юқори | Jarayonlar to'liq raqamlashtirish ushbu funksiyaga tegishli xodimlarni o'qitish | “ToshuyjoyLITI” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 507 | Investitsiya, kapital va joriy ta'mirlash dasturlariga kiritilgan obyektlarni qurish, ta'mirlash, rekonstruksiya qilish va foydalanishga topshirishni ta'minlash | Юқори | Investitsion loyihalarni ishlab chiqish va amalga oshirish faoliyatida korrupsiyaga qarshi asosiy talablar va tartib-taomillarga rioya etilishi ustidan nazorat tadbirini amalga oshirish hamda natijasi bo‘yicha bo‘yicha taklif va tavsiyalar berish | “Navoiyuran” davlat korxonasi | Комментарии: 0 ta |
| 508 | INVESTITSION LOYIHALARNI AMALGA OSHIRISH BO‘LIMI | Юқори | Investitsion loyihalarni amalga oshirish guruhlarida (ILAG) korrupsiyaviy xavf-xatarlarni bartaraf etish uchun kompleks, ya’ni ham xalqaro standartlarga, ham ichki nazorat tizimiga asoslangan choralarni qo‘llash lozim. Quyida ushbu xavflarni tizimli ravishda bartaraf etish bo‘yicha asosiy choralar keltirilgan: 1. Xaridlar jarayonida shaffoflikni ta’minlash Investitsiya loyihalarining eng zaif nuqtasi xaridlardir. Bu yerda inson omilini kamaytirish asosiy vazifadir. Elektron tender tizimi: Barcha xaridlar va pudratchilarni tanlash jarayonini ochiq elektron platformalarda o‘tkazish. Ikki bosqichli baholash: Texnik takliflarni moliyaviy takliflardan alohida baholash. Bu moliyaviy manfaatning texnik talablarga ta’sirini kamaytiradi. "Qora ro‘yxat" (Debarment list): Avvalgi loyihalarda o‘zini yomon ko‘rsatgan yoki korrupsiyada gumon qilingan kompaniyalarni tenderlardan chetlashtirish. 2. Qurilish va texnik nazoratni kuchaytirish Loyiha doirasidagi ishlar hajmi va sifatini nazorat qilish korrupsiyaga chek qo‘yadi. Mustaqil muhandis-nazoratchi: Loyihani qabul qilish va nazorat qilish uchun ILAGdan mustaqil bo‘lgan xalqaro yoki mahalliy auditorlik kompaniyalarini jalb qilish. Foto va video hisobdorlik: Bajarilgan ishlarning (ayniqsa, ko‘milgan ishlar — poydevor, kabel yotqizish va h.k.) har bir bosqichini foto/video orqali tasdiqlash va tizimga yuklash. Loyiha-smeta hujjatlarining ekspertizasi: Smetada narxlar sun'iy oshirilmaganini mustaqil ekspertlar orqali qayta tekshirish. 3. Moliyaviy va auditing nazorati Pul oqimlarining harakatini har bir "sent"igacha kuzatib borish lozim. Fidutsiyar nazorat: Xalqaro moliya institutlari (Jahon banki, OTB) standartlari asosida moliyaviy hisobotlarni yuritish. Kutilmagan audit: Rejali auditdan tashqari, kutilmaganda "loyiha joyiga chiqish" tekshiruvlarini o‘tkazish. Bank nazorati: Pudratchilarga to‘lovlarni faqat bajarilgan ishlar dalolatnomasi va texnik nazoratchi xulosasi asosida bank orqali amalga oshirish. 4. Komplayens va etik me’yorlar Xodimlar va loyiha ishtirokchilarining xulq-atvorini nazorat qilish. Manfaatlar to‘qnashuvi deklaratsiyasi: Loyiha xodimlari pudratchi kompaniyalarda o‘zlarining yoki yaqinlarining ulushi yo‘qligi haqida har yili deklaratsiya topshirishi. Insofli xabar berish (Whistleblowing): Korrupsiya haqida anonim xabar berish kanallarini (ishonch telefoni, botlar) yaratish va xabar beruvchini himoya qilish. Sanksiyalar va jazo: Korrupsiya holati aniqlangan taqdirda, nafaqat jinoiy javobgarlik, balki yetkazilgan zararni to‘liq qoplash mexanizmini joriy etish. Strategik chora: "Xavflar xaritasi" (Risk Map) Har bir loyiha boshlanishidan oldin Korrupsiyaviy xavf-xatarlar xaritasi tuzilishi kerak. Bu xarita quyidagilarni o‘z ichiga oladi: Xavf nuqtasi (Masalan: Uskunalar xaridi). Xavf darajasi (Yuqori/O‘rta/Past). Mas’ul shaxs. Bartaraf etish mexanizmi. Muhim: Investitsiya loyihalarida korrupsiyani yo‘qotish — bu faqat tekshirish degani emas, balki loyihani boshqarishda **"To‘rt ko‘z tamoyili"**ni (bir qarorni kamida ikki kishi yoki ikki bo‘lim mustaqil tasdiqlashi) joriy etishdir. | “O‘zbekiston milliy elektr tarmoqlari” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 509 | EKOLOGIYA, IJTIMOIY VA YER MUNOSABATLARI MASALALARI BO‘LIMI | Юқори | Ekologiya, ijtimoiy va yer munosabatlari bo‘limida korrupsiyani bartaraf etish nafaqat nazoratni kuchaytirishni, balki jarayonlarni inson irodasiga bog‘liq bo‘lmagan formatga o‘tkazishni talab qiladi. Ushbu sohada shaffoflikni ta’minlash — atrof-muhitni asrash va ijtimoiy adolatni qaror toptirishning yagona yo‘lidir.Quyida ushbu yo‘nalishdagi xavf-xatarlarni bartaraf etish bo‘yicha tizimli choralar keltirilgan:1. Yer munosabatlarida raqamli shaffoflikYer bilan bog‘liq har qanday qaror "yopiq eshiklar ortida" qabul qilinishiga chek qo‘yish lozim.E-Auksion tizimini kengaytirish: Yer uchastkalarini berishni faqat va faqat onlayn auksionlar orqali amalga oshirish. Inson omilini "nol"ga tushirish uchun tanlov mezonlarini avtomatlashtirish.Geoportallarni integratsiya qilish: Yerning toifasi, chegarasi va uning ustidagi cheklovlar haqidagi ma’lumotlarni ochiq xaritada (GIS texnologiyalari) aks ettirish. Bu "yashirincha" yer toifasini o‘zgartirish xavfini yo‘qotadi.Kosmik monitoring: Yerlardan maqsadsiz foydalanish yoki noqonuniy qurilishlarni sun’iy yo‘ldosh tasvirlari yordamida avtomatik aniqlash tizimini joriy etish.2. Ekologik nazoratda sub’ektivlikni kamaytirishInspektor va tadbirkor o‘rtasidagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri muloqot korrupsiyaning asosiy manbaidir.Masofaviy monitoring (Smart Monitoring): Yirik sanoat korxonalarining mo‘rilariga va oqova suv tarmoqlariga avtomatik datchiklar o‘rnatish. Ma’lumotlar real vaqt rejimida inspektorga emas, markaziy bazaga tushishi kerak.Ruxsatnoma berishni avtomatlashtirish: Ekologik ekspertiza xulosalarini "Yagona darcha" orqali, anonim tarzda (ekspert kimning loyihasini tekshirayotganini ko‘rmasligi kerak) ko‘rib chiqish.Daraxtlar reyestri: Har bir daraxtga raqamli pasport berish va ularning kesilishiga oid ruxsatnomalarni QR-kod orqali jamoatchilikka ochiq qilish.3. Ijtimoiy himoya va kompensatsiya tizimini isloh qilishDavlat va fuqaro o‘rtasidagi moddiy munosabatlarni qat’iy tartibga solish.Mustaqil baholash ustidan nazorat: Kompensatsiya miqdorini belgilaydigan baholovchi tashkilotlarni tasodifiy tanlash (random selection) tizimini joriy etish.Kompensatsiya reyestri: Kimga, qancha va nima uchun kompensatsiya to‘langani haqidagi ma’lumotlarni (shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilgan holda) shaffof e’lon qilish.Ijtimoiy audit: Ijtimoiy yordam oluvchilar ro‘yxatini shakllantirishda mahalla faollari va jamoatchilik vakillarining "Cross-check" (o‘zaro tekshiruv) tizimidan foydalanish.4. Tashkiliy va profilaktik choralarChoraMaqsadi"To‘rt ko‘z" tamoyiliMuhim qarorlar (masalan, yer ajratish) kamida ikki xil idora tomonidan tasdiqlanishi shart.Integrity TestingXodimlarni vaqti-vaqti bilan axloqiy barqarorlik va korrupsiyaga moyillik bo‘yicha testdan o‘tkazish.Jamoatchilik eshituvlariAtrof-muhitga ta’sir qiluvchi yirik loyihalar bo‘yicha qaror qabul qilishdan oldin majburiy ochiq muhokamalar o‘tkazish.5. Korrupsiyaga qarshi "Qizil chiziqlar" yo‘riqnomasiXodimlar uchun nima mumkin va nima mumkin emasligini aniq belgilovchi "Compliance Manual" ishlab chiqish:Tadbirkor bilan xizmat xonasidan tashqarida uchrashish taqiqlanadi.Har qanday sovg‘a (qiymatidan qat’i nazar) pora sifatida baholanadi.Murojaatni asossiz rad etish yoki muddatini cho‘zish intizomiy javobgarlikka sabab bo‘ladi.Ushbu choralarni hayotga tatbiq etish uchun birinchi navbatda **"Bo‘limning korrupsiyaviy xavf-xatarlar pasporti"**ni ishlab chiqish lozim. | “O‘zbekiston milliy elektr tarmoqlari” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 510 | Gaz taqsimlash tarmoqlari ob’ektlarida ekspluatatsiya faoliyatini, qurilish-montaj ishlarini, loyiha ishlari va tadqiqotlarni muvofiqlashtirish | Юқори | Объектларда қурилиш ва реконструкция қилиш учун ўтказиладиган танловларни мониторинг ва назорат қилиш. Объектларда қурилиш ва реконструкция ишлари якунланган сўнг фойдаланишга топшириш ҳужжатларини коллегиал кўриб чиқиш. | “Hududgazta’minot” aksionerlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 511 | Gaz taqsimlash tarmoqlari ob’ektlarini qayta texnik jihozlash, qurish, rekonstruksiya qilish va ta’mirlash, uskunalarni zamonaviylashtirish yo‘li bilan asosiy ishlab chiqarish fondlarini yangilash | Юқори | Ўзбекистон Республикасининг тегишли Қонунлари ва АЖнинг буйруқ, фармойиш, ички тартиб қойидаларига риоя этишни таъминлаш. АЖнинг Коррупцияга қарши курашиш сиётига амал қилинишини таъмилаш. | “Hududgazta’minot” aksionerlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 512 | JAHON BANKI LOYIHASINI AMALGA OSHIRISH GURUHI | Юқори | Jahon banki (JB) loyihalarini amalga oshirish guruhlarida (PIU) korrupsiyaviy xavf-xatarlarni bartaraf etish nafaqat milliy qonunchilikka, balki Jahon bankining Fidutsiyar standartlariga (moliyaviy ishonch va shaffoflik qoidalari) qat’iy rioya qilishni talab etadi. Ushbu xavflarni tizimli ravishda bartaraf etish bo‘yicha asosiy choralar quyidagilardan iborat: 1. Xalqaro xarid standartlarini (STEP) joriy etish Jahon banki loyihalarida barcha xaridlar STEP tizimi orqali amalga oshiriladi. Bankning (E'tiroz yo'qligi) xulosasi: Yirik shartnomalar va tender hujjatlari bank mutaxassislari tomonidan tasdiqlanmaguncha keyingi bosqichga o‘tkazilmaydi. Bu ichki guruhning "o'zbilmonchilik" qilish xavfini keskin kamaytiradi. Ochiq xalqaro tenderlar: Milliy pudratchilar bilan birga xalqaro kompaniyalar ishtirokini ta'minlash orqali raqobatni kuchaytirish va mahalliy "klanlar" kelishuviga chek qo‘yish. Pudratchilarni "Due Diligence"dan o‘tkazish: Ishtirokchi kompaniyalarning JBning "Sanksiya ro‘yxati"da (firibgarlik uchun chetlatilganlar bazasi) bor-yo‘qligini tekshirish. 2. Moliyaviy menejment va Auditorlik nazorati Mablag‘lar sarflanishini har bir bosqichda monitoring qilish: Tashqi mustaqil audit: Loyiha har yili Jahon banki tomonidan tan olingan xalqaro audit kompaniyalari (masalan, "Katta to‘rtlik") tomonidan tekshirilishi shart. To'g'ridan-to'g'ri to'lovlar: Katta miqdordagi mablag‘larni loyiha guruhining hisob raqamiga emas, balki bank tomonidan bevosita pudratchining hisobiga o‘tkazish. Bu mablag‘larning loyiha guruhi tomonidan maqsadidan tashqari ishlatilishini oldini oladi. 3. Manfaatlar to'qnashuvini boshqarish va Etika Loyiha xodimlarining shaxsiy manfaatlarini jilovlash: Yillik aktivlar deklaratsiyasi: Loyiha rahbari va xarid mutaxassislari o‘z daromadlari va manfaatlar to‘qnashuvi yo‘qligi haqida har yili deklaratsiya topshirishi. To'rt ko'z tamoyili: Har qanday moliyaviy hujjat yoki qaror kamida ikki nafar mas’ul shaxs (masalan, loyiha koordinatori va moliya mutaxassisi) tomonidan imzolanishi shart. 4. Shikoyatlarni ko‘rib chiqish mexanizmi (GRM) Jahon banki loyihalarida GRM majburiy hisoblanadi. Anonim xabar berish: Loyiha ta’sirida bo‘lgan fuqarolar yoki pudratchilar korrupsiya haqida bankning maxsus INT bo‘limiga to'g'ridan-to'g'ri (anonim) xabar berishi mumkin. Shaffof hisobot berish: Murojaatlarning natijalari loyiha saytida e’lon qilinishi shart. 5. Raqamlashtirish va Monitoring Elektron monitoring (MIS): Loyihaning barcha ko'rsatkichlari, bajarilgan ishlar hajmi va sarflangan mablag'lar yagona boshqaruv axborot tizimiga (MIS) kiritilishi va bank tomonidan onlayn kuzatilishi. Dala nazorati: Bank missiyalarining loyiha amalga oshirilayotgan hududga kutilmagan tashriflari va bajarilgan ishlarni "joyida" ko'zdan kechirishi. | “O‘zbekiston milliy elektr tarmoqlari” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 513 | Xo‘jalik faoliyatini tashkil qilish uchun kеrakli anjom va uskunalar bilan ta’minlash va ularni sotib olish uchun tеgishli takliflar hamda hujjatlar tayyorlash, sotib olinayotgan anjom va uskunalarning kеltirilishi, topshirilishi va rasmiylashtirilishini tashkil qilish | Юқори | 1)Jamiyatda amalga oshirilgan davlat xaridlari yuzasidan Ishchi guruh tomonidan o'rganish o'tkazish 2)Shartnoma va ho'jalik ishlari bo'limi xodimlari uchun korrupsiyaga qarshi kurashish, manfaatlar to'qnashuvi va davlat xaridlari mavzusida treninglar tashkil qilish | “Elektron onlayn-auksionlarni tashkil etish” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 514 | Bozor kon’yukturasini o‘rganish va tahlil qilish, marketing va konsalting faoliyatini amalga oshirish | Юқори | Тизимни рақамлаштириш. Контрагентларни мукаммал текшириш. Ўқув семинарлари ўтказиш. | “Hududgazta’minot” aksionerlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 515 | Tabiiy gazni yetkazib berish va sotishda zamonaviy hisoblash o‘zaro hisob-kitob tizimlarini joriy etish | Юқори | ЭГҲУга ташқи ва ички таъсир кўрсатишга қарши чора-тадбирлар ишлаб чиқиш. Ходимлар орасида профилактик тадбирлар ўтказиш. | “Hududgazta’minot” aksionerlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 516 | Suyultirilgan gazni yetkazib berish va sotishda zamonaviy hisoblash o‘zaro hisob-kitob tizimlarini joriy etish | Юқори | Маиший газ баллонларни FICE-ID орқали сотиш. Ходимлар орасида профилактик тадбирларни амалга ошириш. | “Hududgazta’minot” aksionerlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 517 | Ichki va tashqi investorlar bilan hamkorlikni yoʻlga qoʻyish | Юқори | Kollegial ekspertiza, tenderlar | “O‘zkimyosanoat” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 518 | Korxonaning ishlab chiqarish ehtiyojlari va belgilangan tartibda bajariladigan kapital qurilish loyihalari bo‘yicha yillik so‘rovlar va talablarga kiritilgan zarur uskunalar, materiallar, xom ashyo va boshqalarni o‘z vaqtida va uzluksiz yetkazib berishni ta'minlash bo‘yicha kompleks tadbirlarni amalga oshirish, sotib olish bo'yicha shartnomalar tayyorlash va tuzish hamda shartnomalar bajarilishini nazorat qilish. | Юқори | Korxonada shartnomaviy ishlar jarayonini yuritishning avtomatlashtirilgan elektron 1S_BITIM tizimi joriy etish. Korxonaning moddiy-texnik ta'minot sohasida korrupsiyaga qarshi asosiy talablar va tartib-taomillarga rioya etilishi ustidan nazorat tadbirini amalga oshirish hamda natijasi bo‘yicha bo‘yicha taklif va tavsiyalar berish. | “Navoiyuran” davlat korxonasi | Комментарии: 0 ta |
| 519 | Ishlab chiqarish, ilmiy-texnikaviy va ijtimoiy sohalarni rivojlantirishni ta’minlash, moddiy, moliyaviy va mehnat resurslaridan foydalanish samaradorligini oshirish | Юқори | Tarkibiy bo‘linmalarda mehnat munosabatlarini (ishga qabul qilish, boshqa ishga o‘tkazish, attestatsiyadan o‘tkazish) amalga oshirilishda korrupsiyaga qarshi asosiy talablar va tartib-taomillarga rioya etilishi ustidan nazorat tadbirini amalga oshirish hamda natijasi bo‘yicha bo‘yicha taklif va tavsiyalar berish. | “Navoiyuran” davlat korxonasi | Комментарии: 0 ta |
| 520 | Jamiyat xodimlari to‘g‘risidagi ma’lumotlarni, jamiyatga ishga kirish bilan va boshqa mehnat munosabatlari bilan bog‘liq kadrlarga oid sohalarni tartibga solish bo‘yicha ishlarni amalga oshirish | Юқори | Ishga kirishda tanlov e’lon qilingan vakant ish o‘rinlari bo‘yicha elektron sayt orqali hujjat topshirgan nomzodlarning hujjatlarini muvofiqligini yarim avtomat tizim orqali baholash va inson omilini kamaytirish uchun dastur yaratish. Bunda sun’iy intilekt yordamini joriy qilish. | “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 521 | Jamiyatda aholi bandligini ta’minlash sohasidagi davlat siyosatini amalga oshirish bo‘yicha ishlarni tashkil etish, mehnat munosabatlarini tartibga solish, xodimlarning malakasini oshirish va qayta tayyorlash, malakasini oshirish uchun shart-sharoitlar yaratish, jamiyat rahbariyatiga bo‘linmalar tomonidan bo‘sh ish o‘rinlari haqida hamda har bir xodimning ishdan bo‘shatilishi to‘g‘risida ma’lumot berishni amalga oshirish | Юқори | mehnat.uz platformasida xodimlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni shakllantirish ularga ishlov berishda, barcha bo‘linmalarning mas’ullari (kadrlar bo‘limi mas’ul xodimi) uchun maxsus elektron kalit (TOKEN) orqali kirish tartibini joriy etish va bu orqali bo‘linmalar kesimida faqat o‘zlariga tegishli xodimlar haqidagi ma’lumotlarga ishlov berilishini ta’minlash. Bunda boshqa bo‘linmalarning xodimlari haqidagi ma’umotlariga ishlov berilishini oldini olish va mas’ullarga javobgarlikni yuktash tizimini joriy qilish. | “Navoiy kon-metallurgiya kombinati” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 522 | Korxonaning ishlab chiqarish faoliyatining yillik va choraklik prognozlarini shakllantirish | Юқори | Korxona bo‘lim, boshqarma, va sexlar tomonidan taqdim etilgan ma’lumotlar amaldagi holatlarni tahlil qilgan holda rejani shakllantirilishi | “Navoiyazot” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 523 | Korxona moliyaviy-xoʻjalik faoliyatining biznes-rejalarini, tovar mahsuloti ishlab chiqarish boʻyicha prognozlarni ishlab chiqish boʻyicha ishlarni muvofiqlashtirish | Юқори | Yillik biznes rejalarni xarid narxlarini shakllantirishda bozor narxlarini amalda o‘rganish buyicha mutaxassis xulosasini olish | “Navoiyazot” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 524 | Ishlab chiqarish xarajatlarini kamaytirish, mahsulot tannarxini qisqartirish va resurslarni tejash boʻyicha chora-tadbirlarni ishlab chiqish | Юқори | Tannarxni qisqartirish va resurslarni tejash bo‘yicha chora tadbirlarning amalda bajarilishini nazorat qilish | “Navoiyazot” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |
| 525 | Jamiyatda mahsulotlarni ishlab chiqarish boʻyicha miqdoriy va sifat koʻrsatkichlarni tavsiflovchi statistik maʻlumotlami toʻplash va tahlil qilish | Юқори | Statistik hisobotlarning topshirilishi muddatlarini amaldagi buxgalteriya hisobotlarni topshirilishi muddatlari bilan muvofiqlashtirish jarayonlarini tahlil qilish | “Navoiyazot” aksiyadorlik jamiyati | Комментарии: 0 ta |