1.Xodimlar uchun kasbiy odob-axloq qoidalariga rioya etish, manfaatlar to‘qnashuvini bartaraf qilish va korrupsiyaga qarshi kurashishning boshqa yo‘nalishlari bo‘yicha maxsus o‘quv kurslarini tashkil etish
2.Ishga qabul qilinayotgan shaxslarga korrupsiyani oldini olish maqsadida uning oqibatlarini tushuntirish, xizmat vazifasiga qo‘yiladigan asosiy majburiyatlar, ta’qiqlar, cheklovlar, talablar, tizimning korrupsiyaga qarshi kurashish siyosati va odob- ahloq qoidalari mazmun- mohiyatini tushuntirish
3. Tizimda korrupsiyaviy holatlarini oldini olish, shuningdek ish samaradorligini oshirish maqsadida rotatsiya usulidan foydalanish
4. Rasmiy veb- saytda ishga qabul qilish, rotatsiya to‘g‘risidagi e’lonlarni joylashtirib borish

1. Ichki huquqiy siyosatni mustahkamlash- Axloqiy kodeksni ishlab chiqish: Yuridik bo‘lim tashkilotda axloqiy kodeksni ishlab chiqishi va amalga oshirishi zarur. Bu kodeks xodimlarning axloqiy va huquqiy me’yorlarga bo‘ysunishini ta’minlaydi va korrupsiyaga qarshi birinchi choradir Korrupsiyaga qarshi siyosatni ishlab chiqish: Tashkilotda korrupsiyaga qarshi aniq siyosatlarni ishlab chiqish va ularni barcha xodimlarga taqdim etish, ularning bunday xatti-harakatlarga qarshi qanday chora-tadbirlar ko‘rishlari kerakligini belgilash Korrupsiyaga qarshi huquqiy normativlarni joriy etish: Tashkilotda korrupsiyaga qarshi huquqiy me’yorlarni mustahkamlash, xodimlar va hamkorlar tomonidan amalga oshiriladigan barcha jarayonlarni shaffof va qonuniy qilish
2. Yuridik bo‘limning ochiq va shaffof ishlashini ta’minlash- Hujjatlarning shaffofligini ta'minlash: Yuridik bo‘lim tomonidan tayyorlangan barcha hujjatlar va shartnomalar ochiq va shaffof bo‘lishi kerak. Har qanday noaniqlik yoki no‘noqonuniy amaliyotlar osonlik bilan korrupsiya va boshqa yuridik xatolarga olib kelishi mumkin Ichki audit va monitoring: Har bir hujjat va shartnomani ichki audit orqali tekshirish va tashkilot ichidagi yuridik amaliyotlarni doimiy ravishda nazorat qilish. Bu xodimlarni korrupsiyaviy amaliyotlardan cheklashga yordam beradi
3. Xodimlar bilan doimiy ta'lim va treninglar o‘tkazish- Korrupsiyaga qarshi ta'lim: Yuridik bo‘lim boshqarmasi xodimlarini va tashkilotning boshqa xodimlarini korrupsiyaga qarshi kurashish, qonuniy talablar va axloqiy me'yorlar bo‘yicha muntazam ravishda treninglardan o‘tkazishi zarur. Bu, xodimlarning korrupsiyaviy holatlarni aniqlash va ularga qarshi to‘g‘ri choralar ko‘rish qobiliyatini oshiradi Qonun va me’yoriy hujjatlar bilan tanishtirish: Xodimlarga mavjud qonunlar, tashkilot ichki siyosatlari, me'yoriy hujjatlar va huquqiy majburiyatlar haqida doimiy ravishda ma'lumot berish

1. ISO 37001:2016 halqaro standarti talablari asosida 2-marta auditdan oʻtkazish;
2. korrupsiyaga qarshi kurashish sohasida profilaktik tadbirlar, seminar-treninglar oʻtkazish;

3. Mazkur tuzilmaning har bir xodimga jamiyatning korrupsiyaga qarshi kurashish sohasida qabul qilingan ichki meʼyoriy hujjatlar toʻplamini berish va tushuntirish ishlarini amalga oshirish;

1. Bosh mexanik xizmati faoliyatini takomillashtirish. 2. Yagona texnik siyosatni olib borish, Kombinatni ma'naviy va jismonan eskirgan uskunalar va texnologiyalarni almashtirish orqali modernizatsiyalash, texnik va texnologik qayta jihozlash, Kombinatni qisqa, o'rta va uzoq muddatli davr uchun rivojlanish konsepsiyasini ishlab chiqish va amalga oshirish. 3. Detallarning yemirilishiga bardoshliligini oshirish, ta'mirlash texnologiyalarni takomillashtirish bo'yicha ishlarni tashkil etish. 4. Xizmatda ISO 37001 xalqaro standarti talablari asosida rejalashtirilgan dasturga muvofiq ichki audit o'tkazish. 5. Xizmat bo'linmalari tomonidan tMB lar sarfini 1C korxona dasturida yuritilishini ta'minlash.

1. Tizim korxonalarining mavjud taqsimlovchi tarmoqlaridan samarali foydalanish, doimiy ravishda yangilash va rivojlantirish, ularning amaldagi qoidalar talablariga asosan joriy va mukammal ta’mirlash orqali ishonchli va barqaror ishlashini ta’minlash
2. Podstansiyalar va elektr tarmoqlariidagi mavjud elektr uskunalarining turi, holati va soni to‘g‘risida ma’lumotlarni elektron bazasini yaratish va yangilab borish

1. Jamiyat tizimidagi korxonalar tomonidan yil yakuni bo‘yicha o‘tkazilgan xatlovga asosan podstansiyalar, transformator punktlari va elektr uzatish tarmoqlari (soni, uzunligi, quvvati, kuchlanishi, turi) to‘g‘risida ma’umotlarni yig‘ish, elektron bazasini yaratish va o‘zgartirishlar kiritib borish
2. Jamiyat tizimidagi korxonalaridan kelgusi yil yangi qurilish, rekonstruksiya va modernizatsiya ishlari bo‘yicha manzilli takliflarni umumlashtirish, Davlat dasturlariga kiritish hamda amalga oshirish uchun taklif kiritish

1. Jamiyat tizimida elektr uskunalarining ishlashida avariyalar, yong‘inlar hamda baxtsiz hodisalarning oldini olish bo‘yicha profilaktik ishlarni tashkil qilish hamda kunlik, haftalik, oylik, chorak va yillik ichki va tashqi hisobotlarini raqamli texnologiyalar orqali shakllantirish
2. Ishlab chiqarishda jaroxatlanishni oldini olish va korxonalarda uskunalarni avariyasiz ekspluatatsiya qilishda ilg‘or tajribalarni joriy etish
3. Jamiyat tizimidagi korxonalarda sodir bo‘lgan avariyalar, yong‘inlar va baxtsiz hodisalarni tekshirish komissiyalarida qatnashish

1. Tizim tarkibidagi korxonalar tomonidan yillik Biznes-rejalarini ishlab chiqishda ishtirok etish va ijrosini ta’minlashda amaliy maslahatlar berish
2. Tizim tarkibidagi korxonalaridan Vazirlar Mahkamasi va Iqtisodiyot Vazirligining belgilangan shakllar va tahliliy ma’lumotlarga oid hisobotlarni yig‘ish, jamlashtirish va ijrosini ta’minlash

1. ISO 37001:2016 halqaro standarti talablari asosida 2-marta auditdan oʻtkazish;
2. korrupsiyaga qarshi kurashish sohasida profilaktik tadbirlar, seminar-treninglar oʻtkazish;
3. Mazkur tuzilmaning har bir xodimga jamiyatning korrupsiyaga qarshi kurashish sohasida qabul qilingan ichki meʼyoriy hujjatlar toʻplamini berish va tushuntirish ishlarini amalga oshirish;

1.Xarid bo'yicha e'lon berish saytlarini ommaviylashtirish va e'lonlarni ommaviy saytlarga chiqarish.
2.Odob axloq kodeksi, Manfaatlar to’knashuvi to’g’risidagi siyosatining va boshqa aksil korrupsiya talablarini (normalarini) qabul qilinishi
3.Xarid tizimining xar qanday jarayoning bir nechta funksiyalar tomonidan tekshirilib tasdiqlash. Xarid jarayonida komplayens nazorati amalga oshirish

1.Komplaens nazorati o'rnatilishi, Manfaatlar to'qnashuvi siyosatiga amal qilish, jarayonlar ustidan monitoring va nazoratni amalga oshirish
2.Tizimni to'liq avtomatlashtirish xar chorakda 2 marotaba manitoring nazorati olib borish Sohani korrupsiyadan holi sohaga aylantirish
3.Shaffoflik va ochiqlikni ta’minlash yuzasidan qilinayotgan ishlardan jamoatchilikni xabardor etib borish hamda tizim xodimlarining huquqiy savodxonligini oshirish bo’yicha ishlarni tashkillashtirish

Hisobga olish, nazorat qilish va operatsiyalarni kelishish funksiyalarini ajratish;

Rejali va rejadan tashqari tekshiruvlar, inventarizatsiyalar hamda ichki audit oʻtkazish;

Birlamchi hujjatlarni rasmiylashtirish va tekshirish ustidan nazoratni kuchaytirish;

Buxgalteriya jarayonlarini avtomatlashtirish hamda hisob maʼlumotlariga kirishni cheklash.

1. Optimal texnik va iqtisodiy ko'rsatkichlarni ta'minlash uchun barcha Kombinat bo'linmalarida elektr jihozlarining ishlash rejimini kuzatib boring. 2. Elektr va elektr jihozlari, elektr stansiyalari, inshootlari va kommunikatsiyalarini ta’mirlash rejalarini ishlab chiqishni tashkil etish va ularning bajarilishini nazorat qilish. 3. Xizmatda ISO 37001 xalqaro standarti talablari asosida rejalashtiriligan dasturga muvofiq ichki audit o'tkazish. 4. Xizmat xodimlarini huquqiy ongini oshirish maqsadida "korrupsiya illati" mavzusida davra suhbati o'tkazish. 5. Bo'linmalar tomonidan tovar moddiy boyliklari hisobini 1C korxona dasturida yuritilishini ta'minlash.

Amalga oshirilgan ishlar yuzasidan hisobotlarni o'rganish, choraklik monitoring nazoratini o'rnatish.

YETTB loyihalarida korrupsiyaviy xavf-xatarlarni bartaraf etish — bu faqatgina qoidalarni o‘rnatish emas, balki tizimli nazorat va shaffoflikni taʼminlashdir.

Quyida ushbu xavf-xatarlarni bartaraf etishning asosiy chora-tadbirlari keltirilgan:

1. Xaridlar jarayonini shaffoflashtirish Ochiq tenderlar: Barcha xaridlar YETTBning e-Procurement portali orqali amalga oshirilishi va natijalari oshkor qilinishi shart. Mustaqil baholash komissiyasi: Tender ishtirokchilarini baholashda mustaqil ekspertlarni jalb etish va manfaatlar to‘qnashuvi yo‘qligini oldindan tekshirish.

2. Ichki nazorat va Moliyaviy audit Ikkilamchi imzo tizimi: Har bir to‘lov hujjati kamida ikki nafar vakolatli shaxs (masalan, loyiha rahbari va moliyachi) tomonidan imzolanishi shart. Mustaqil audit: Loyiha mablag‘larining sarflanishini tashqi, mustaqil auditorlik kompaniyalari tomonidan tekshirib turish.

3. Xodimlarni boshqarish va o‘qitish Komplayens treninglar: Loyiha guruhi xodimlari uchun muntazam ravishda korrupsiyaga qarshi treninglar va seminarlar o‘tkazish. Ko‘rsatmalar (Guidelines): Har bir xodim uchun maxsus korrupsiyaga qarshi yo‘riqnomalar va odob-axloq qoidalarini ishlab chiqish.

4. Xabar berish tizimi (Whistleblowing) Ishonch telefoni: Korrupsiya holatlari haqida maxfiy ravishda xabar berish imkonini beruvchi telefon yoki elektron tizimni yaratish. Himoya choralari: Xabar bergan xodimlarni taʼqiblardan himoya qiluvchi huquqiy mexanizmlarni amalga oshirish.

Xavf-xatarlarni kamaytirish choralari - Raqamlashtirish: Elektr energiyasi isteʼmolini monitoring qilishning avtomatlashtirilgan tizimlarini (ASKUE) to‘liq joriy etish. Mustaqil audit: Taʼmirlash ishlarini qabul qilishda ichki audit bilan bir qatorda mustaqil texnik nazoratni jalb etish. Ochiqlik: Xaridlar jarayonini to‘liq elektron platformalarga o‘tkazish va manfaatlar to‘qnashuvini avtomatik aniqlash tizimini ishlatish. "Milliy elektr tarmoqlari" AJning Tizim xizmatlari bosh boshqarmasida korrupsiyaviy xavf-xatarlarni bartaraf etish va oldini olish kompleks yondashuvni talab qiladi. Quyida ushbu maqsadga erishish uchun zarur bo‘lgan chora-tadbirlar keltirilgan: 1. Xaridlar va shartnomalar tizimini shaffoflashtirish Elektron xaridlarga to‘liq o‘tish: Barcha tovar va xizmatlarni faqat maxsus elektron platformalar orqali xarid qilish. Texnik topshiriqlarni mustaqil ekspertizadan o‘tkazish: Tender hujjatlarini maxsus mutaxassislar yoki mustaqil ekspertlar tomonidan tekshirish, toki ular maʼlum bir yetkazib beruvchiga moslashtirilmagan bo‘lsin. Manfaatlar to‘qnashuvini aniqlash: Xarid jarayonida ishtirok etayotgan shaxslarning kontragentlar bilan aloqalarini avtomatik tekshirish tizimini joriy etish. 2. Texnik xizmat va taʼmirlash ishlarini nazorat qilish Aktlarni qayta tekshirish: Bajarilgan ishlar dalolatnomalarini (Akt vipolnennix rabot) qabul qilishdan oldin maxsus nazorat guruhi tomonidan joyiga chiqib tekshirish. Foto va video qayd etish: Taʼmirlash ishlarining borishini va yakunini foto/videoga olib, elektron hisobot tizimiga yuklash majburiyatini joriy etish. Mustaqil texnik audit: Taʼmirlash sifatini baholash uchun uchinchi tomon tashkilotlarini jalb qilish. 3. Dispetcherlik va isteʼmol monitoringini avtomatlashtirish ASKUE tizimini rivojlantirish: Elektr energiyasi isteʼmolini hisobga olishning avtomatlashtirilgan tizimini kengaytirish va inson omilini minimallashtirish. Monitoring markazlari: Elektr energiyasi yo‘qotishlarini (poteri) real vaqt rejimida kuzatish va nomutanosibliklarni avtomatik ravishda aniqlovchi markazlashgan tizimni yaratish. 4. Kadrlar siyosati va shaxsiy javobgarlik Munosib tanlov: Ishga qabul qilish va lavozimni oshirishda ochiq tanlovlar va psixologik testlardan foydalanish. Komplayens-nazorat: Boshqarma xodimlarining muntazam ravishda korrupsiyaga qarshi treninglardan o‘tishini taʼminlash. Javobgarlikni kuchaytirish: Korrupsiya holatlari aniqlanganda, nafaqat jinoiy, balki qatʼiy intizomiy va moddiy javobgarlikni qo‘llash. 5. Moddiy-texnik bazadan foydalanish nazorati GPS kuzatuvi: Maxsus texnikalar va laboratoriya mashinalariga GPS trekerlarni o‘rnatish va ularning harakatini kuzatib borish. Yoqilg‘i nazorati: Yoqilg‘i-moylash materiallarining sarfini elektron hisoblagichlar orqali nazorat qilish.

Ushbu xavflarni kamaytirish uchun quyidagi choralarni ko‘rish lozim:

Komplayens-nazorat: Barcha xalqaro shartnomalarni imzolashdan oldin komplayens-nazorat xizmati tomonidan chuqur tekshiruvdan (due diligence) o‘tkazish.

Shaffoflik: Investitsiya loyihalarini tanlash mezonlarini ochiq e'lon qilish va qaror qabul qilish jarayonini komissiya asosida amalga oshirish.

Cheklovlar: Xodimlarning xorijiy hamkorlardan sovg‘alar olishini qat'iy cheklash va deklaratsiya qilish tizimini joriy etish.

1.Maqsadida elektron tizim yaratish komplaens nazorati o'rnatilish
2.Jarayonlar ustidan monitoring va nazoratni amalga oshirish
3.Qabul qilingan siyosatlar, protseduralar, uslubiyotlar va

1. Tashkiliy va Huquqiy Choralar Komplayens tizimini joriy etish (Compliance): Tashkilotda korrupsiyaga qarshi kurashish uchun mas’ul bo‘lgan maxsus bo‘linma yoki xodimni tayinlash. Manfaatlar to‘qnashuvini boshqarish: Xodimlar tomonidan o‘z qarindoshlari yoki yaqinlarining tashkilot bilan hamkorligini oldindan deklaratsiya qilish tizimini yo‘lga qo‘yish. Odob-axloq qoidalarini ishlab chiqish: Har bir xodim uchun majburiy bo‘lgan "Korrupsiyaga qarshi xulq-atvor kodeksi"ni tasdiqlash. 2. Xaridlar va Moliyaviy Jarayonlarni Shaffoflashtirish Elektron xaridlar: Inson omilini kamaytirish uchun xaridlarni ochiq elektron platformalar orqali amalga oshirish. Ichki va tashqi audit: Moliyaviy hisobotlarni doimiy ravishda mustaqil auditorlar orqali tekshirish. To‘lovlarni tasdiqlash mexanizmi: Moliyaviy hujjatlarni imzolashda bir necha kishining (masalan, loyiha rahbari va buxgalter) roziligi talab qilinadigan tizimni joriy etish. 3. Kadrlar Siyosati va Ta’lim Korrupsiyaga qarshi o‘qitish: Xodimlarni korrupsiya turlari va ularning oqibatlari haqida muntazam ravishda xabardor qilib borish. Munosib mehnat haqi: Xodimlarni korrupsiyaga yo‘l qo‘ymasliklari uchun moddiy jihatdan rag‘batlantirish. 4. Xabar berish va Himoya Mexanizmlari (Whistleblowing) Ishonch telefonlari: Korrupsiya holatlari haqida anonim tarzda xabar berish imkoniyatini yaratish. Xabar beruvchilarni himoya qilish: Korrupsiya haqida xabar bergan xodimlarni tazyiqlardan himoya qilishning huquqiy mexanizmlarini yaratish.

1. Jamiyatda korrupsiyaga qarshi murosasiz kurashish bo‘yicha tasdiqlangan dastur, yo‘l xaritasi va ish rejalarini Moliya va iqtisod yo‘nalishidagi xodimlar tomonidan ijrosini ta’minlash bo‘yicha boshqaruvni tashkillashtirish
2. Davlat organlari va Oliy o‘quv yutrlari bilan tasdiqlangan Reja- grafiklarga asosan Moliya va iqtisod yo‘nalishidagi barcha xodimlarni bilim va kunikmalrini oshirish bo‘yicha nazorat qilish

1.Qurilish tenderlarini o'tkazish va pudrat tashkilotlarini tanlash jarayonlarini raqamlashtirish
2.E'lon berish saytlarini ommaviylashtirish va e'lonlarni ommaviy saytlarga chiqarish
3.Muntazam nazorat- o'lchovlari o'tkazib borish

1.Komplaens nazorati o'rnatilishi, Manfaatlar to'qnashuvi siyosatiga amal qilish
2.Korrupsiyaga qarshi kurashish mavzusida davra suhbatlari, uchrashuvlar va seminarlar tashkil etish hamda ekspert va mutaxassislarni jalb qilgan holda o‘quv treninglarni o’tkazish
3.Jarayonlar ustidan monitoring va nazoratni amalga oshirish, ichki va tashqi auditlarni amalga oshirish
4.Qabul qilingan siyosatlar, protseduralar, uslubiyotlar va nizomlarni amal qilishini ta'minlash

Buxgalteriya hisobi va hisobotlari boshqarmasi kompaniyaning barcha moliyaviy oqimlarini nazorat qilgani sababli, bu yerda korrupsiyaviy xavflar to‘g‘ridan-to‘g‘ri mablag‘larni o‘zlashtirish, hujjatlarni soxtalashtirish va soliqdan qochish bilan bog‘liq bo‘ladi. Ushbu xavflarni bartaraf etishning asosiy choralari quyidagilardan iborat: 1. Vakolatlarni taqsimlash va "To‘rt ko‘z" prinsipi Tavsif: Bir shaxsning ham shartnomani tasdiqlashi, ham to‘lovni amalga oshirishi korrupsiya uchun katta imkoniyat yaratadi. Chora: "To‘rt ko‘z" (Four-eyes principle) prinsipini joriy etish: har bir to‘lov kamida ikki mas’ul shaxs tomonidan tasdiqlanishi shart. Buxgalteriya o‘tkazmalarini kirituvchi va ularni tasdiqlovchi xodimlarni ajratish. 2. Elektron hujjat aylanishi va "Audit izi" Tavsif: Qog‘oz hujjatlarni yo‘q qilish yoki qalbakilashtirish osonroq. Chora: Elektron hujjat aylanishi tizimiga (EHD) to‘liq o‘tish. Buxgalteriya dasturlarida har bir o‘zgartirish kiritgan shaxs, vaqt va amalni qayd etuvchi "audit izi" (audit trail) funksiyasini faollashtirish va unga oddiy buxgalterlarning o‘zgartirish kiritish imkoniyatini cheklash. 3. Aktivlar va to‘lovlarni muntazam nazorat qilish Tavsif: Asossiz to‘lovlar yoki inventarizatsiya natijalarini qalbakilashtirish. Chora: Tashqi auditorlar va Ichki audit xizmati tomonidan kutilmagan (rejasiz) inventarizatsiyalar o‘tkazish. Barcha to‘lovlarni bank ko‘chirmalari bilan solishtirish. 4. Manfaatlar to'qnashuvi va "Ishonch telefonlari" Tavsif: Buxgalterlarning yetkazib beruvchilar bilan til biriktirishi. Chora: Xodimlardan manfaatlar to'qnashuvi bo'yicha har yili deklaratsiya olish. Korrupsiya holatlari haqida anonim xabar berish imkonini beruvchi "ishonch telefoni" yoki maxsus platformani joriy etish va xabar beruvchilarni himoya qilish. 5. Komplayens nazorat va treninglar Tavsif: Qonunchilikdagi o‘zgarishlarni bilmaslik yoki ataylab buzish. Chora: Buxgalteriya xodimlarini korrupsiyaga qarshi maxsus treninglardan o‘tkazish va ularning buxgalteriya standartlari (NSBU/MHXS) hamda soliq qonunchiligi bo‘yicha bilimlarini muntazam oshirib borish.

Xodimlarni xizmat jarayonlarini qayd etish maqsadida videoregistratorlar (bodikameralar) bilan ta’minlash orqali shaffoflikni oshirish, korrupsiyaviy holatlarning oldini olish va nazoratning xolisligini ta’minlash.

Xodimlarni xizmat jarayonlarini qayd etish maqsadida videoregistratorlar (bodikameralar) bilan ta’minlash orqali shaffoflikni oshirish, korrupsiyaviy holatlarning oldini olish va nazoratning xolisligini ta’minlash.